Polski Angielski Niemiecki TopJezyki
   
Start Podre Kontakt TopMenu

Hiszpania

Informacje Historia Galeria Mapa Tips
Ślady obecności człowieka na ziemiach Płw. Iberyjskiego sięgają około 900 tyś. lat p.n.e. (dolny peleolit). Tereny te były zasiedlane przez Iberów i Celtów, później zakładali tam swoje osady Fenicjanie (przyczyniając się też do rozwoju kultury Tartessos) oraz Grecy.
W VI w. p.n.e. miejsce Fenicjan zajęli Kartagińczycy, ich ekspansja w III w. p.n.e. została podczas II wojny punickiej zastąpiona przez podbój rzymian, który trwał do 19 r. p.n.e. Pod panowaniem Rzymu Hiszpania pozostała do pocz. V w. n.e. W roku 711 nastąpił atak muzułmanów z Afryki.
Około 800 roku Frankowie usunęli muzułmanów z północno-wschodniej części kraju, gdzie utworzono Marchię Hiszpańską. W 1479 unia Kastylii i Aragonii pod panowaniem Izabeli I Katol. i Ferdynanda II Katol. stworzyła podstawy pod zjednoczenie Hiszpanii.
Odkrycie 1492 Ameryki przez Krzysztofa Kolumba rozpoczęło ekspansję kolonialną. W 1516 roku panowanie objęła dynastia Habsburgów (ces. Karol V, Filip II). Do końca XVI w. Hiszpania była pierwszą potęgą polityczną, morską i militarną.
Po wygaśnięciu hiszpańskich Habsburgów w 1700 roku tron objęli Burbonowie.
Po okupacji przez wojska napoleońskie 1808 i wojnie wyzwoleńczej Burbonowie 1814 przywrócili absolutyzm.
W 1810-26 niepodległość zdobyła większość hiszpańskich kolonii w Ameryce, a w 1898 roku utraciła ostatnie posiadłości w wyniku klęski w wojnie z USA.
Bunt prawicowych wojskowych przeciw lewicowemu rządowi w 1936 roku zapoczątkował wojnę domową, która trwała do 1939.
W wyniku zwycięstwa sił nacjonalistycznych, rządy dyktatorskie sprawował do 1975 generał F. Franco, opierając się na armii i Falandze Hiszpańskiej, systemie kontroli i represji, poparciu Kościoła i konserwatywnej części społeczeństwa.
Mimo bliskich stosunków z hitlerowskimi Niemcami i faszystowskimi Włochami, Hiszpania nie wzięła udziału w II wojnie światowej.
W drugiej połowie lat 50-tych Franco wyprowadzał kraj z izolacji międzynarodowej, zapoczątkowano liberalizację i modernizację gospodarki. Po śmierci dyktatora 1975 tron objął Jan Karol I z dyn. Burbonów. Nastąpiła szybka liberalizacja życia politycznego, konstytucja z 1978 wprowadziła parlamentarno-gabinetowy system rządów, uznano prawo regionów historycznych do autonomii (1979-83 ukonstytuowało się 17 wspólnot autonomicznych)
Hiszpania przystąpiła do NATO w roku 1982, a po kilku latach w 1986 do EWG i 1993 do UE.
W latach 90-tych terrorystyczna aktywność ETA, której 2000 rząd zapowiedział bezwzględną walkę, zaś hiszpańskie partie polityczne - utworzenie wspólnego frontu przeciwko ETA, co wykluczyło rozmowy z lokalnym rządem Baskonii zdominowanym przez nacjonalistów.
M. TUÑÓN DE LARA, J. VALDEÓN BARUQUE, A. DOMÍNGUEZ ORTIZ Historia Hiszpanii, Kraków 1997.